donderdag, 5. maart 2026 - 11:16 Update: 05-03-2026 11:30

Deelname mannen aan levensreddend darmonderzoek in grote steden alarmerend laag

bevolkingsonderzoek-darmkanker-toilet
Foto: Archief EHF/ foto ter illustratie
Amersfoort

Nieuwe cijfers tonen aan dat mannen in de grote steden de uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek darmkanker alarmerend vaak laten liggen. 'Vooral bij mannen van 55 jaar is de situatie kritiek: in een stad als Rotterdam geeft slechts 36,4% gehoor aan de eerste uitnodiging', zo meldt het MDL Fonds donderdag.

Noodklok

MDL Fonds en medici, onder wie prof. dr. Manon Spaander (Erasmus MC en voorzitter van de NVMDL), luiden de noodklok: "Deze cijfers laten zien dat we een grote groep mannen in de stad simpelweg niet bereiken. Als je wacht tot je klachten krijgt, ben je vaak al te laat."

In alle grote steden zelfde trend zichtbaar

Volgens Spaander is de situatie in Rotterdam representatief voor de grote Nederlandse steden. "We zien in de stedelijke context een zorgwekkende achterstand op het landelijk gemiddelde. Factoren als onwetendheid, taalbarrières, culturele drempels en een grotere groep sociaal kwetsbare inwoners maken dat de iconische paarse envelop te vaak ongeopend blijft liggen. Hierdoor wordt darmkanker bij deze groep mannen vaak pas in een gevorderd stadium ontdekt." Dit is wrang, omdat juist mannen een verhoogd risico lopen op deze ziekte, terwijl vroege opsporing de kans op genezing enorm vergroot.

Landelijke campagne en actie in Rotterdam

Om dit tij te keren, lanceert het MDL Fonds in de darmkankermaand maart een breed offensief. De campagne wordt ondersteund door André van Duin, die vanuit zijn persoonlijke ervaring als ex-patiënt mannen oproept om de paarse envelop niet te negeren. Ook oud-voetballer Ahmed Ammi, die momenteel zelf tegen de ziekte strijdt, spreekt de taal van de doelgroep om mannen wakker te schudden.

De 'Reizende Darm'

De urgentie wordt deze week tastbaar gemaakt met de lancering van de grootste 'Reizende Darm' van Nederland (12 meter lang) bij het Erasmus MC in Rotterdam. Deze installatie trekt vervolgens door het land om te laten zien hoe de darm werkt en hoe darmkanker vroeg ontdekt kan worden.

Bewezen effectiviteit en verlaagde drempel

De effectiviteit van de screening is onomstreden: cijfers van het IKNL toonden eerder dit jaar aan dat de sterfte aan darmkanker is gehalveerd door het bevolkingsonderzoek. Om de drempel voor deelname verder te verlagen, bevat de paarse envelop sinds begin dit jaar een nieuw hulpmiddel: een biologisch afbreekbaar opvangpapiertje. Dit maakt het opvangen van de ontlasting voor de test aanzienlijk eenvoudiger, hygiënischer en laagdrempeliger.

Oproep tot actie

MDL Fonds benadrukt dat deelname aan het BVO Darmkanker eenvoudig, gratis en anoniem thuis uit te voeren is. De schroom rondom de paarse envelop moet verdwijnen om onnodige sterfte te voorkomen. De darmkankermaand maart staat volledig in het teken van deze missie: mannen over de drempel helpen voordat het te laat is.