Winter met minder gasbuffer: prijs loopt op, economie houdt voorlopig stand
Europa gaat met de laagste gasvoorraden in jaren richting winter, terwijl de groothandelsprijs voor gas in enkele maanden bijna is verdubbeld. Toch verwacht kredietverzekeraar Allianz Trade vooralsnog geen nieuwe Europese energiecrisis. De kredietverzekeraar rekent voor het vierde kwartaal op een gemiddelde gasprijs van €65 per MWh. Volgens berekeningen van Allianz Trade komt de eurozone pas in de gevarenzone als de gasprijs zes maanden of langer boven €120 per MWh noteert.
Een gemiddelde gasprijs van €65 per MWh is 80% hoger dan de gemiddelde gasprijs in heel 2025. Ook de gasvoorraad is voor de winter minder comfortabel dan in voorgaande jaren. De Europese gasopslagen zijn momenteel voor bijna 70% gevuld, tegen ruim 80% rond dezelfde tijd vorig jaar. Vooral ons land en Duitsland blijven achter, met vulgraden van respectievelijk circa 53% en 56%. Een koude winter kan daardoor sneller tot nieuwe prijsdruk leiden.
“De Europese economie kan een periode met hoge gasprijzen opvangen, maar de ruimte om nieuwe tegenvallers te absorberen is klein”, zegt Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade. “Dat maakt vooral de duur van de verstoring belangrijk. Een tijdelijke prijspiek is vervelend voor huishoudens en bedrijven, maar hoeft de economie niet te ontwrichten. Als gas langdurig duur blijft, werkt die rekening door in de koopkracht, de productie en uiteindelijk in de economische groei.”
De stijgende gasprijs is het gevolg van de verstoorde aanvoer van vloeibaar aardgas (lng) uit de Golfregio. Lng-ladingen via de Straat van Hormuz liggen volgens Allianz Trade al maanden ver onder het niveau van vóór het conflict. Tegelijkertijd willen Europese landen hun gasvoorraden voldoende aanvullen voor de winter. Daardoor concurreren Europese afnemers nadrukkelijk met Aziatische landen om het beschikbare lng. Allianz Trade verwacht dat de export uit Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten pas in het eerste kwartaal van 2027 weer normaliseert.
Beter voorbereid dan in 2022
Volgens Geeroms is de huidige situatie niet één-op-één te vergelijken met de energiecrisis van 2022. “Europa is nu duidelijk beter voorbereid. Sinds 2022 zijn de mogelijkheden om lng te importeren sterk uitgebreid. Ook is er meer geïnvesteerd in hernieuwbare energie en zijn bedrijven en consumenten bewuster met energieverbruik omgegaan. Verder hebben Europese landen meer ervaring met het vullen en beheren van gasvoorraden. Daardoor is de fysieke leveringszekerheid sterker dan vier jaar geleden.”
Die betere voorbereiding betekent volgens Allianz Trade echter niet dat Europa zorgeloos de winter ingaat. “De buffers zijn dunner dan ze op papier lijken”, aldus Geeroms. “Overheden hebben na de pandemie en de energiecrisis van 2022 minder financiële ruimte om opnieuw op grote schaal huishoudens en bedrijven te compenseren. Tegelijkertijd is de consumentenvraag minder sterk dan in 2022. De economie is dus weerbaarder in de energievoorziening, maar minder weerbaar in de portemonnee.”
De gemiddelde Europese gasprijs in 2022 bedroeg bijna 130 euro per MWh. De eurozone groeide dat jaar desondanks met circa 3,4 procent, mede dankzij het sterke herstel na de coronapandemie en omvangrijke overheidssteun. Die uitzonderlijke combinatie ontbreekt nu. Daarom kan een langdurig hoge gasprijs sneller gevolgen hebben voor de economische groei dan destijds, zo stelt Allianz Trade.