Netbewust bouwen maakt meer woningbouw mogelijk op vol stroomnet
Door nieuwbouwwijken netbewust te ontwerpen kunnen meer woningen worden gebouwd binnen de beschikbare capaciteit van het elektriciteitsnet. 'Dat blijkt uit een studie van onderzoeksbureau CE Delft naar de maatschappelijke kosten en baten van netbewuste nieuwbouw', dat meldt de provincie Utrecht.
'Netbewust bouwen verder stimuleren'
De aanpak, die onder meer door de provincies Friesland, Gelderland en Utrecht wordt toegepast, kan daarmee helpen om woningbouw mogelijk te blijven maken terwijl het stroomnet vol raakt. De provincie Utrecht ziet de resultaten als een belangrijke onderbouwing om netbewust bouwen verder te stimuleren.
Woningtekort
Het woningtekort is groot: alleen al in onze provincie moeten circa 10.000 woningen per jaar worden gebouwd. Een lastige opgave, zeker omdat het elektriciteitsnet op veel plaatsen vol raakt. In het grootste deel van de provincie Utrecht geldt sinds 1 juli 2026 zelfs een tijdelijke aansluitstop. Netbewust bouwen biedt een manier om woningbouw toch mogelijk te maken. Door woningen en wijken zo te ontwerpen dat zij minder piekbelasting veroorzaken, kan de beschikbare netcapaciteit beter worden benut. Daardoor kunnen meer woningen worden gerealiseerd zonder direct te wachten op uitbreiding van het stroomnet.
Meer woningen binnen dezelfde netcapaciteit
CE Delft heeft bij het onderzoek gekeken naar een representatieve nieuwbouwwijk en vijf verschillende scenario’s met elkaar vergeleken. Daaruit blijkt dat bij traditionele bouw binnen de beschikbare netcapaciteit ongeveer 820 woningen worden gerealiseerd. Met netbewuste oplossingen groeit dat aantal naar circa 1.000 woningen. Bij zeer netbewuste woningconcepten – met goede isolatie - kunnen zelfs ongeveer 1.250 woningen worden gebouwd binnen dezelfde aansluiting op het elektriciteitsnet.
Oplossingen op wijkniveau: energieopslag in buurtbatterij
Ook oplossingen op wijkniveau, zoals energieopslag in buurtbatterijen of andere slimme energiesystemen, kunnen bijdragen aan het beter benutten van de beschikbare netcapaciteit. Wachten op netverzwaring levert juist een negatief maatschappelijk resultaat op, doordat woningen later beschikbaar komen.
Uit het onderzoek van CE Delft blijkt dat netbewust bouwen vanuit het brede maatschappelijke belang loont. Daarbij vraagt de toepassing bij sociale huurwoningen nog wel om extra aandacht. Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening gaat binnenkort ook onderzoek doen naar de kosten en baten van netbewust bouwen. Daarmee komt er ook op landelijk niveau meer aandacht voor de maatschappelijke meerwaarde van deze manier van bouwen.
Provincie Utrecht werkt aan netbewuste nieuwbouw
De provincie Utrecht zet zich samen met partners al langer in voor netbewust bouwen. Een voorbeeld hiervan is de gebiedsontwikkeling IJsseloevers in Nieuwegein, waar innovatieve energieoplossingen bijdragen aan woningbouw ondanks de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet. De resultaten van het nieuwe onderzoek bevestigen dat dergelijke oplossingen een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het realiseren van de woningbouwopgave in Utrecht en de rest van Nederland.