Rode Kruis: 214 gemeenten nog niet goed voorbereid op extreme hitte
In een jaar tijd is het aantal gemeenten dat een lokaal hitteplan heeft of daarmee bezig is gestegen van 90 naar 128, melden Klimaatverbond en het Rode Kruis. Een stap in de goede richting, maar de organisaties roepen alle gemeenten in Nederland op om een lokaal hitteplan te maken. De zomers in Nederland worden steeds heter en het is belangrijk dat mensen, vooral degenen met een kwetsbare gezondheid of mensen die buiten werken, goed zijn beschermd tijdens periodes van hitte.
Een lokaal hitteplan is een draaiboek voor de gemeente en haar partners tijdens een hitteperiode. Je vindt er in wat de gemeente en welzijnsorganisaties gaan doen om mensen die het meest kwetsbaar zijn voor hitte te beschermen, in het bijzonder ouderen, kleine kinderen, zwangeren, mensen met fysieke of mentale aandoeningen en dak- en thuisloze mensen. Vooral voor deze groepen kan hitte leiden tot ernstige gezondheidsklachten of kan zelfs fataal zijn. Dit wordt nog vaak onderschat. Hitte is het meest dodelijke en urgente klimaatrisico in ons land.
Stap in de goede richting, maar nog niet groot genoeg
In de Hitte Aanpak 2025 heeft het Rijk de ambitie uitgesproken voor een verdubbeling van het aantal lokale hitteplannen in Nederland: van 90 naar 180. Met 128 – een stijging van 42% - zijn gemeenten weliswaar op de goede weg, maar er moet een tandje bij om dat doel te halen. Daarnaast is het belangrijk dat gemeenten hun bestaande hitteplan blijven updaten en uitbreiden om meer doelgroepen te bereiken. Klimaatverbond en het Rode Kruis roepen de overige 214 gemeenten op in actie te komen en ook een hitteplan te maken, of deze te herzien.
Harm Goossens, directeur van het Rode Kruis: “Versnelling van het aantal gemeenten met een lokaal hitteplan is echt nodig. Gemeenten kunnen leren van hitteplannen van andere gemeenten. En de kennis van welzijnsorganisaties, Klimaatverbond of het Rode Kruis gebruiken. Het is belangrijk dat gemeenten in tijden van extreme hitte er zijn voor mensen in kwetsbare posities, zoals alleenstaande ouderen. Daarnaast helpen vaste watertappunten of koelteplekken alle inwoners.”
“Bovendien is er het afgelopen jaar een nieuw hulpmiddel voor het opstellen van lokale hitteplannen ontwikkeld”, zegt Edwin van der Strate, adviseur hitteadaptatie bij Klimaatverbond. “Daarmee wordt het makkelijker voor gemeenten om een lokaal hitteplan op te stellen. We verwachten dat hierdoor nog meer gemeenten aan de slag gaan.”
Ook focus op de lange termijn nodig
Met een lokaal hitteplan staat de gemeente klaar als het heet is. Daarnaast is het belangrijk dat gemeenten ook werken aan het structureel verkleinen van hitterisico’s. Dat vraagt om een brede aanpak. Van der Strate: “Wij zeggen altijd: werk aan een koelere openbare ruimte, hittebestendigere woningen en de bescherming van de gezondheid van voor hitte kwetsbare bewoners. Dat klinkt misschien ingewikkeld, maar het Rijk en ook steeds meer provincies helpen gemeenten bij zo’n integrale aanpak. Inmiddels hebben 63 gemeenten een Integraal Actieplan Hitte opgesteld of zijn daarmee bezig. Daarvan hebben 37 gemeenten ook een lokaal hitteplan. Deze gemeenten zijn dus helemaal op de goede weg!”