Bijna helft Nederlanders schaamt zich voor schulden
Bijna de helft van de Nederlanders (45,3 procent) schaamt zich voor schulden die ze hebben of hebben gehad. Onder mensen die daadwerkelijk schulden hebben of hadden, loopt dat op tot ruim 61 procent. Dat blijkt uit onderzoek van vergelijkingsplatform Lening.nl onder 1.127 Nederlanders. Schaamte blijkt ook de belangrijkste reden om leningen te verzwijgen voor partner of familie.
Van de ondervraagden die weleens een lening verborgen hielden, noemt 42,4 procent schaamte als voornaamste reden. Daarmee laat schaamte alle andere motieven ver achter zich: geen ruzie willen (17,8 procent), financieel onafhankelijk willen blijven (16,3 procent) en de verwachting dat de omgeving het niet zou begrijpen (14,8 procent).
Jorrit Drenth, specialist persoonlijke financiën bij Lening.nl licht toe: "Schaamte is een slechte raadgever als het om geld gaat. Het zorgt ervoor dat mensen te laat hulp zoeken, te lang zwijgen en soms zelfs nieuwe schulden maken om de oude te verbergen".
Kloof tussen hoofd en gevoel
Het onderzoek legt een opvallende tegenstrijdigheid bloot. Ruim de helft van de Nederlanders (53,2 procent) vindt schulden normaal, in elk geval in bepaalde situaties. Toch schaamt bijna de helft zich ervoor wanneer het om de eigen schulden gaat. Rationeel weten mensen dat lenen bij het leven hoort; emotioneel voelt het als falen.
Die schaamte heeft meetbare gevolgen. Ruim 21 procent van de ondervraagden sloot ooit een nieuwe lening af om een bestaande schuld te verbergen voor partner of familie. Daarmee wordt het probleem niet opgelost, maar juist groter: de schuldenlast en de maandlasten nemen toe, terwijl het geheim in stand blijft.
"Mensen denken: als ik dit even oplos, hoef ik het nooit te vertellen. Maar zo werkt het zelden. De schuld wordt groter, de drempel om te praten ook, en op een gegeven moment loopt het mis", aldus Drenth.
Gevolgen voor hulpverlening
Volgens Lening.nl heeft de schaamtecultuur directe gevolgen voor de schuldhulpverlening. Zolang schulden voelen als persoonlijk falen, zoeken mensen pas laat hulp, vaak pas wanneer de problemen zijn opgelopen. Bij bijna 12 procent van de ondervraagden leidde een verborgen schuld tot een ernstig conflict in de relatie; bij ruim 9 procent tot een breuk.